Şeker Hastalığı Ameliyatı

Tip 2 diyabet; vücudun yeterli insülin üretmemesi ya da ürettiği insülini, etkin şekilde kullanılmaması durumunda oluşur ve kronik metabolik bozukluk olarak adlandırılır. Bunun adı insülin direnci olarak bilinir.

Tedavi edilmediği durumlarda; kalp, gözler, böbrekler dışında çeşitli organları ve dokuları da olumsuz etkileyecektir. Sonunda yüksek kan şekeri ya da istenmeyen şeker seviyelerine yol açar.

Hastaların kilo vermesi ve Tip 2 diyabetlerinin güvenli ve etkili şekilde kontrol altına alınabilmesi için, ilaç tedavisinin yanında şeker hastalığı ameliyatı da çözümlerden bir tanesidir.

Tip 2 Diyabet ve Obezite Arasında Bağlantı Var mı?

Kan şekerinin yüksek olması olarak tanımlanan diyabet, metabolizma bozukluğu olarak adlandırılır. Vücut sindirilen gıdaları büyüme ve enerji için kullanır. Bu kontrol altına alınmadığı takdirde, yaşam kalitesi düşer ve diyabet yaşamı etkilemeye başlar.

Buna göre;

  • Tip 2 diyabet; göz bozukluğu, körlük, kalp hastalığı, felç, böbrek yetmezliği, ampütasyon, sinir hasarı, erken yaşta kalp krizi gibi sonuçlara neden olur.
  • Tip 2 diyabeti olan kişilerin, ortalama %80’i aşırı kilolu yani obezdir.
  • Fazla kilo; obizeti ve morbit obeziteyi tanımlamanın yoludur. Bir kişide vücut kitle indeksi (BMI) ortalama 25 olmalıdır.
  • 0 ve daha yüksek vücut kitle indeksine sahip kişiler morbid obez olarak tanımlanır.

Bu tanımlamalara bakarak, kişilerin obez mi yoksa morbid obez mi oldukları, diyabet 2 geliştirip geliştirmeyecekleri anlaşılır.

Tip 2 Diyabet Nasıl Anlaşılır?

Tip 2 diyabet; vücudun yeterli insülini üretemediği için, kan şekerinin yükselmesinin işaretidir. Bunun sonucunda insülin direnci oluşur. Tip 2 diyabet, insülin üretiminin bozulmasıyla karakterize edilen bir hastalıktır.

Bunun anlamı, ilaca olan ihtiyacın artması olmakla birlikte; kalıcı ve kötüleşen glisemik kontrol, felç, böbrek yetmezliği, göz hastalıkları, kalp krizi, körlük gibi diyabet komplikasyonları oluşturmasıdır.

Tip 2 diyabet kardiyo-metabolik bozukluklar ile yakından ilişkilidir. Buna göre;

  • Yüksek tansiyon;
  • Obezite ve
  • Artan kan kolesterolü ve trigliseritleri ile bağlantı kurulur.

Tip 2 diyabet altındaki sorunlar henüz tam olarak anlaşılamasa da obezite, yanlış diyet uygulanması, fiziki aktivitelerin azlığı, ilerleyen yaş, insülin direnci, ailede diyabet olup olmadığı, etnik köken durumunda, birçok risk faktörü oluşturur.

Tip 2 Diyabet Neden Tehlikelidir?

Obezite ve tip 2 diyabet, insan vücudunun metabolizmasını etkileyen en önemli sorunlardan bir tanesidir ve birbirleriyle yakından ilişkilidir. Ameliyat sonrasında yaşanacak kilo kaybından dolayı oluşacak değişiklikler, tip 2 diyabet üzerinde remisyona sebep olur.

Yani kronik hastalıklar üzerinde belirtilerin sona ermesi ya da tedavi devam etse de belirtileri göstermeme durumu oluşabilir. Diyabet ya da obezite hastalığı olan kişilerin; vücudun şekeri sağlıklı şekilde kullanma becerisini, ameliyatla yeniden kazanabileceklerini bilmeleri gerekir.

Bu durumlar göz önüne alındığında tip 2 diyabet;

  • Dünya üzerinde 10 ölümden biri, diyabet üzerinde gerçekleşir.
  • Diyabetli kişi; kalp hastalığına, böbrek yetmezliğine, körlüğe, felç olmaya daha yatkındır.
  • Tip 2 diyabetin %90’ı obezite ve fazla kilodan kaynaklanır.

Diyabet cerrahisi; tip 2 diyabetin en etkili tedavi yoludur. Tip 2 diyabet ve hafif dereceli obezite hastalarında da bariatrik cerrahi önerilir. Diyabet cerrahisi; diz protezi ve safra kesesi ameliyatı gibi yaygın prosedürlerden çok daha düşük komplikasyon yüzdesine sahip olduğu için, çok daha güvenlidir.

Kimler Tip 2 Diyabet Adayıdır?

Tip 2 diyabetiniz varsa, vücut kitle indeksi açısından 30 ve üzerindeyseniz, ameliyatla diyabet tedavisini tercih edebilirsiniz. 

Tip 2 diyabet adayı diğer nitelikleri arasında;

  • Vücut kitle indeksinin 40 ve üzeri olanlar;
  • Vücut kitle indeksi 35 ve tip 2 diyabet yanında; hipertansiyon, uyku apnesi ve solunum bozuklukları olan, lipid anormallikleri, gastrointestinal bozukluk, kalp hastalığı gibi obeziteye ilişkin en az 1 ve fazlası komorbidite hastalığı olanlar;
  • Kilo verme çabasına rağmen, sağlıklı şekilde kilo veremeyenler, bariatrik cerrahi adayı olabilir.

Verilecek ameliyat kararı tamamen bireysel bir karardır. Ancak şeker hastalığının tedavi edilmesi ve ameliyat kararının doğru olup olmadığı, doktor tarafından belirlenir.

Şeker Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Şeker hastalığı, çocuklarda ve hamileliği bulunmayan yetişkinlerde yapılır. Bunun için açlık kan şekeri testi yapılır. Ancak teşhis için bu test yeterli değildir. Farklı testlerin de yapılması gerekir.

Açlık kan şekeri testi dışında yapılacak testler;

  • Oral glukoz tolerans testi: Suda çözünmüş 75gr glikoz bulunan içeceğin içilmesiyle, 2 saat sonra, kan şekeri seviyesinin 200 mg/dl ya da daha yüksek olup olmadığına bakılır.
  • Yüksek kan şekeri seviyesi ölçümü: Diyabet semptomlarının görülmesiyle birlikte, günün herhangi bir saatinde, rastgele alınacak 200 mg/dL ya da daha yüksek kan şekeri seviyesinin ölçümüdür.

Açlık kan şekeri testi, oral glukoz tolerans testi yapılarak, kandaki şeker seviyesi ölçülür ve buna göre şeker hastalığı olup olmadığı belirlenir.

Şeker Hastalığında Hangi Tip Ameliyat Türleri Yapılır?

Şeker hastalığının tedavisinde farklı ameliyat türleri tercih edilir. Tip 2 diyabet üzerinde en etkili ameliyat türlerinden biri ile ameliyat düşünebilirsiniz.

  • Gastrik bypass (roux-en y gastrik bypass): Mide-bağırsak yolunun değiştirilmesiyle gerçekleştirilir. Tip 2 diyabet remisyonu ve %15’lik oranla iyileşme sağlanır.
  • Sleeve gastrektomi (kol): Tüp midenin bir kısmının çıkarılmasıdır. Kalan mide daralır ve yiyecekler daha az bir haznede birikir. Hastaların %60’nda iyileşme görülür.
  • Duodenal switch ile biliopankreatik diversiyon (Duodenal switch): Diğer prosedürlere göre daha az yaygındır. Karmaşık bir prosedür olduğu için fazla yaygın değildir. Kilo kaybından ayrı olarak %85 oranında iyileşme sağlanır.
  • Sleeve gastrektomi (Sadı-S) ile tek anastomoz duodeno-ileal bypass: Mideyi tüp mide ameliyatında olduğu gibi tüp haline getirme prosedürüdür. Kilo kaybı ve tip 2 diyabette remisyon özelliği gösterir.

Ameliyat sonrası riskler

Her ameliyat türünde olduğu gibi tip 2 diyabet ameliyat prosedürlerinde de riskler bulunur. Ancak bariatrik cerrahi, diğer cerrahi prosedürlerinden daha az risk taşır. Ameliyat öncesinde tüm riskler doktorunuz tarafından size açıklanır.

Metabolik ve Diyabet Cerrahisinin Yararları Nelerdir?

Yüksek derecede obezitesi olan kişilerde tip 2 diyabet ameliyatı sonrasında oluşabilecek yararlar, kişinin hayat kalitesini ve yaşama arzusunu da yükseltir.

Metabolik cerrahi sonrasında;

  • Kan şekeri seviyeleri, ilaç kullanmadan, normale döner ve remisyon teşvik edilir.
  • Kan şekeri seviyeleri daha az ilaçla kontrol altında tutulur.
  • Hiperlipidemi, uyku apnesi ve hipertansiyon gibi metabolik bozukluklar iyileşmeye başlar.
  • Kanser insidansı azalma gösterir.
  • Uzun süreli sağ kalım artırılmış olur.

Tip 2 Diyabet Ameliyatı Sizin İçin Uygun mu?

Birçok hasta; ilaç, sağlıklı diyet ve yaşam tarzı değişikliği sonucu, diyabetini kontrol altına alamadığı durumlarda, diyabet cerrahisi olarak tanımlanan metabolik cerrahi üzerinde durur.

Gerçekleştirilen diyabet ameliyatı sonrasında; ideal kilo üzerinde olanlar e kısa süreli diyabet rahatsızlığı olan kişilerde, böbrek/kalp gibi rahatsızlıklarda çok iyi sonuçlar vermektedir. Ancak tip 1 diyabet üzerinde; pankreasın hiç çalışmadığı ya da insüline karşı antikor oluşumunda, bu ameliyatların hiçbir etkisi yoktur.

Metabolik cerrahi uygulaması;

Bu ameliyatlar sayesinde şeker hastalarının %85 ila %90 üzerinde şeker hastalığı tedavi edilerek, kişiler bu hastalıktan kurtulmayı başardı. Gerçekleştirilen prosedürler genel anestezi altında gerçekleştirilir ve hasta 4 gün boyunca hastanede kalır.

Buna göre; vücut kitle indeksinin normalin çok üstünde ise ve her türlü cabanıza rağmen kilo veremiyor ve buna bağlı diyabetiniz de ilerliyorsa, bariatrik cerrahi ile metabolik cerrahi sizin için uygundur.

Ameliyat Ne Zaman Düşünülmelidir?

Diyet ya da egzersizlerle, tüm kilo verme yöntemlerinin denenmesine rağmen kilo vermekte zorlanıyorsanız, vücut kitle indeksi olarak 40 ve üzerinde iseniz, metabolik cerrahi düşünülebilir.

Cerrahi seçeneklerinizi gözden geçirerek; cerrahi seçeneklerin sizin için uygun olup olmadığınızı doktorunuza danışabilir ve doktorunuzun önerilerine uygun şekilde hastalığınızın tedavisi konusundaki en doğru kararı verebilirsiniz.